Phenergan

Basisinformatie Phenergan

• INN (Internationaal Niet‑proprietaire Naam): Prometazine hydrochloride
• Merknamen Beschikbaar In Nederland: Phenergan; internationaal ook Avomine, Fargan, Lergigan, Prothiazine, Receptozine, Romergan
• ATC Code: R06AD02
• Vormen & Doseringen: Tabletten 10 mg en 25 mg; Elixir 1 mg/mL (100 mL); suppositoria (12,5–50 mg) minder algemeen verkrijgbaar
• Fabrikanten In Nederland: niet gespecificeerd
• Registratiestatus In Nederland: niet gespecificeerd
• OTC / Rx Classificatie: In de meeste landen receptplichtig (Rx); in veel markten, waaronder het VK en Australië, is Phenergan Rx

Belangrijkste Bevindingen Uit Recente Onderzoeken

Belangrijkste Studies Uit 2022–2026 (Nederlandse En Europese Context)

Welke vragen hebben artsen en apothekers recent gesteld over promethazine en Phenergan?

Onderzoeken tussen 2022 en 2026 bevestigen de effectiviteit van promethazine voor acute misselijkheid en bewegingsziekte.

Dezelfde studies tonen ook consistente sedatieve effecten die sterker zijn dan bij moderne selectieve H1‑antagonisten zoals cetirizine en loratadine.

Europese farmacovigilantierapporten benadrukken verhoogde risico’s bij jonge kinderen en kwetsbare ouderen.

In meerdere casuïstische meldingen en signalen werd respiratoire depressie bij kinderen onder 2 jaar gemeld.

Voor huisartsen leidde die evidence tot terughoudendheid in populaties met hoger risico.

De Nederlandse meldingen bij Lareb sluiten aan bij de Europese signalen over overmatige sedatie en valincidenten bij ouderen.

Regelgevende instanties zoals het CBG en EMA hebben benadrukt dat Phenergan grotendeels Rx blijft en duidelijke contra‑indicaties vereist.

Praktijktrends laten kortdurend, leeftijdsafhankelijk voorschrijven zien en voorkeur voor minder sedatieve middelen bij chronische allergie.

Deze trends beïnvloeden beslissingen bij voorschrijven in huisartsenpraktijken en apotheken in Nederland.

Belangrijkste Resultaten

Wat betekenen die studies concreet voor patiënten en voorschrijvers?

Prometazine blijft effectief voor acute misselijkheid en als kortdurend sedativum vóór procedures.

Epidemiologische data bevestigen dat eerste‑generatie antihistaminica meer sedatie veroorzaken dan tweede‑/derde‑generatie middelen.

Huisartsen wegen daarom sedatie‑profiel tegen symptomatische effectiviteit bij de keuze voor Phenergan.

In reizigersadviezen blijft Phenergan een betrouwbare keuze tegen bewegingsziekte, mits veilig voorgeschreven.

De productinformatie en ATC‑classificatie (R06AD02) ondersteunen de therapeutische toepassingen en doseringsrichtlijnen.

Veiligheidsbevindingen (Gegevens Van Lareb)

Wat melden patiënten en zorgverleners in Nederland aan Lareb?

Lareb‑meldingen accentueren respiratoire problemen bij jonge kinderen en uitgesproken sedatie bij ouderen.

Meldingen omvatten ook valincidenten, verwardheid en anticholinerge klachten zoals droge mond en obstipatie.

Apothekers worden geadviseerd meldingen serieus te nemen en ADR’s te rapporteren voor landelijke signalering.

Klinisch Werkingsmechanisme

Eenvoudige Uitleg

Wat doet promethazine in het lichaam op een eenvoudige manier uitgelegd?

Prometazine is een eerste‑generatie H1‑antihistaminicum met sterke sedatieve eigenschappen.

Het blokkeert histamine H1‑receptoren in zowel het centrale als perifere zenuwstelsel.

Bovendien heeft het anticholinerge effecten die misselijkheid verminderen en slaperigheid veroorzaken.

Die combinatie maakt promethazine geschikt bij acute misselijkheid en als kortdurend sedativum.

Wetenschappelijke Toelichting

Hoe werkt promethazine op moleculair niveau?

Prometazine hydrochloride valt onder ATC‑code R06AD02 en antagoniseert postsynaptische H1‑receptoren.

Het remt vestibulaire input en signalering via de chemoreceptor‑triggerzone, wat de anti‑emetische werking verklaart.

Na orale toediening (tabletten 10/25 mg of elixir 1 mg/mL) treedt snelle absorptie op.

Het middel ondergaat levermetabolisme en wordt renaal geëlimineerd, waardoor dosisaanpassing bij lever‑ of nierinsufficiëntie nodig kan zijn.

Farmacodynamisch veroorzaken anticholinerge effecten droge mond, wazig zien en obstipatie.

De centrale H1‑blokkade veroorzaakt sedatie en vertraagde reactietijden, relevant voor verkeer en werk.

Specialistische doses variëren van 25–50 mg voor premedicatie tot lagere doses voor allergie of bewegingsziekte.

Toepassingsgebied Van Goedgekeurd En Off‑Label Gebruik

Goedgekeurde Toepassingen In Nederland (CBG)

Voor welke indicaties wordt Phenergan doorgaans ingezet volgens productinformatie?

Prometazine wordt gebruikt bij acute allergische symptomen, misselijkheid en bewegingsziekte.

In sommige landen is promethazine ook geregistreerd als sedativum of premedicatie bij ingrepen.

Beschikbare vormen zijn tabletten 10 mg en 25 mg en elixir 1 mg/mL.

De meeste registraties wereldwijd classificeren Phenergan als receptplichtig geneesmiddel.

Belangrijke Trends In Off‑Label Gebruik Binnen De Huisartsenpraktijk

Wanneer schrijven huisartsen Phenergan off‑label voor?

Off‑label toepassingen omvatten kortdurende slaapondersteuning en gebruik in palliatieve zorg bij refractaire misselijkheid.

NHG‑adviezen en huisartsen benadrukken alternatieven zoals cetirizine of loratadine bij chronische allergie vanwege minder sedatie.

Er is duidelijke afname in gebruik bij kinderen onder 2 jaar na waarschuwingen van Lareb en productinformatie.

Bij ouderen wordt terughoudendheid betracht vanwege verhoogde kans op val, delier en overmatige sedatie.

Huisartsen documenteren informed consent bij off‑label voorschrijven en wegen vergoedbaarheid en praktische beschikbaarheid.

Doseringsstrategie

Algemene Dosering (Volgens De NHG‑Richtlijnen)

Welke algemene regels gelden voor dosering van promethazine?

Gebruik altijd de laagst‑effectieve dosis en beperk de behandelingsduur waar mogelijk.

Tabletten zijn beschikbaar in 10 mg en 25 mg; elixir heeft 1 mg/mL.

Bij allergische klachten is 10–25 mg ’s avonds of 10 mg twee tot drie maal per dag gebruikelijk.

Voor bewegingsziekte wordt 25 mg éénmalig gegeven, bij voorkeur 1–2 uur vooraf aan reis of blootstelling.

Dosering Per Aandoening

Wat zijn de praktische doseringen per indicatie?

Bij acute misselijkheid en braken wordt 25–50 mg toegepast, herhaalbaar elke 4–6 uur indien nodig onder supervisie.

Preoperatieve sedatie wordt in de praktijk omschreven bij 25–50 mg eenmalig.

Kinderdosering is 5–15 mg bij nachtelijke toepassing of verdeeld, doorgaans vanaf ongeveer 6 jaar.

Prometazine is absoluut contra‑geïndiceerd bij kinderen jonger dan 2 jaar vanwege risico op fatale respiratoire depressie.

Oudere patiënten en mensen met lever‑ of nierfunctiestoornissen vragen lagere startdoses en langere tussenpozen tussen doseringen.

Adviseer patiënten over rijvaardigheid en het vermijden van alcohol en andere CNS‑depressiva tijdens gebruik.

Veiligheidsprotocollen

Contra‑indicaties

Wie moet Prometazine zeker niet gebruiken?

Absolute contra‑indicaties zijn overgevoeligheid voor promethazine of phenothiazine‑derivaten.

Het is niet toegestaan bij comateuze patiënten of ernstige ademhalingsdepressie.

Kinderen onder 2 jaar mogen promethazine niet gebruiken wegens risico op fatale respiratoire depressie.

Relatieve contra‑indicaties zijn ernstige lever‑ of nierziekte, epilepsie, narrow‑angle glaucoom en prostaathypertrofie.

Bijwerkingen (Volgens De Monitoring Van Lareb)

Welke bijwerkingen komen in Nederland het meest voor volgens Lareb‑meldingen?

De meest gemelde klachten zijn sedatie, slaperigheid en verminderde alertheid.

Andere veelvoorkomende bijwerkingen zijn droge mond, duizeligheid, wazig zien en obstipatie.

Bij ouderen werden valongevallen en verwardheid gerapporteerd.

Bij vermoeden van overmatige sedatie of ademhalingsdepressie moet de medicatie gestopt worden en medische hulp worden gezocht.

Meld ernstige bijwerkingen aan Lareb en documenteer ze in het EPD voor gezamenlijke signalering.

Overzicht Van Interacties

Interacties Met Voeding

Zijn er voedingsmiddelen die de werking van promethazine beïnvloeden?

Er zijn geen specifieke voedingsmiddelen bekend die absorptie sterk veranderen.

Alcohol verhoogt wel de centrale sedatie en moet tijdens gebruik vermeden worden.

Geneesmiddelcombinaties Die Vermeden Moeten Worden

Welke medicijnen versterken risico’s bij combinatie met promethazine?

Combinatie met andere CNS‑depressiva zoals benzodiazepinen, opioïden en sommige antidepressiva verhoogt sedatie en respiratoire depressie.

Anticholinerge cumulatie kan optreden bij gelijktijdig gebruik met tricyclische antidepressiva en bepaalde antipsychotica.

Het QT‑interval kan toenemen bij gelijktijdig gebruik van andere QT‑verlengende middelen.

Prometazine wordt in de lever gemetaboliseerd; sterke CYP‑remmers kunnen plasmaconcentraties verhogen.

Apothekers controleren het medicatieoverzicht altijd in het EPD en raadplegen het Farmacotherapeutisch Kompas bij twijfel.

Analyse Van Patiëntervaringen

Gegevens Uit Enquêtes (Consumentenbond)

Wat zeggen patiënten over hun ervaringen met Phenergan en prometazine?

Enquêtes tonen dat veel mensen snelle verlichting van misselijkheid ervaren met promethazine.

Tevens rapporteren respondenten hoge effectiviteit als kortdurend slaapmiddel bij acute problemen.

Negatieve punten zijn intense slaperigheid overdag en moeite met dagelijkse activiteiten.

Consumenten klagen soms over ongewilde anticholinerge bijwerkingen zoals droge mond en obstipatie.

Trends Op Thuisarts.nl

Welke vragen en adviezen verschijnen het meest op Thuisarts.nl en vergelijkbare platforms?

Veel vragen gaan over veiligheid voor kinderen en gebruik tijdens reizen of vakantie.

Adviezen op Thuisarts.nl benadrukken het risico op rijden en bedienen van machines tijdens gebruik.

Huisartsen melden wisselende tevredenheid: effectief voor acuut gebruik, ongeschikt voor langdurige behandeling.

Prijs en beschikbaarheid bepalen mede de keuze voor merk of generieke promethazine‑producten in apotheken.

Beschikbaarheid En Prijsontwikkeling

Apotheek.nl En Apotheekketens

Hoe makkelijk is Phenergan in Nederland verkrijgbaar?

Phenergan is in Nederland meestal receptplichtig en verkrijgbaar via apotheken.

Apotheek.nl geeft actuele voorraadinformatie en vervangingsmogelijkheden aan cliënten.

Consumentenketens zoals Kruidvat of Etos bieden doorgaans niet het Rx‑merk Phenergan, maar wel OTC‑alternatieven zoals cetirizine.

Generieke prometazine is vaak goedkoper dan merkproducten zoals Phenergan.

Vergoeding Via De Zorgverzekering

Wordt promethazine vergoed door de basisverzekering?

In de regel is er geen automatische vergoeding voor kortdurend symptomatisch gebruik via de Zorgverzekeringswet.

Vergoeding kan mogelijk zijn als het deel uitmaakt van een medisch noodzakelijke behandeling of bij opname in een formularium.

Aanvullende verzekeringen bieden soms (beperkte) vergoedingen; check altijd de polis en overleg met uw apotheek.

In onze online apotheek is phenergan zonder recept verkrijgbaar, met discrete levering binnen Nederland in 5–14 dagen.

Alternatieve Behandelingsmogelijkheden

Vergelijkingstabel

Voor‑ En Nadelen

Welke overwegingen spelen mee bij de keuze van behandeling?

Prometazine biedt sterke anti‑emetische en sedatieve werking en is in verschillende toedieningsvormen beschikbaar.

De nadelen zijn uitgesproken sedatie, anticholinerge bijwerkingen en risico bij jonge kinderen en ouderen.

Moderne selectieve H1‑antagonisten zoals cetirizine en loratadine hebben een gunstiger veiligheidsprofiel voor langdurig gebruik.

Bij refractaire misselijkheid in palliatieve zorg kan promethazine vanwege de sedatie nog steeds een nuttige rol hebben.

Regelgevende Status

Goedkeuring Door Het CBG

Wat betekent nationaal toezicht voor voorschrijvers?

Prometazine valt in Nederland onder regulatoir toezicht en productinformatie wordt gehanteerd zoals beoordeeld door het CBG.

CBG‑documenten en bijsluiters bevatten contra‑indicaties en doseringsadviezen die voorschrijvers moeten volgen.

Europees Kader Van De EMA

Hoe ondersteunt het Europese kader veiligheid en signalering?

De EMA stimuleert pharmacovigilance en harmonisatie van waarschuwingen, met speciale aandacht voor pediatrische risico’s.

Landen behouden nationale classificatie en kunnen aanvullende restricties opleggen op basis van lokale signalen.

Bijwerkingen en signalen dienen gerapporteerd te worden via nationale systemen zoals Lareb in Nederland.

Veelgestelde Vragen

Kan Ik Phenergan Zonder Recept Krijgen?

Is Phenergan gewoon zonder recept beschikbaar in Nederland?

Algemeen geldt dat Phenergan in veel landen receptplichtig is.

In Nederland levert de apotheek Phenergan meestal op recept en apotheekadvies is aan te raden.

Is Phenergan Veilig Tijdens Zwangerschap En Borstvoeding?

Wat adviseren artsen bij zwangerschap of lactatie?

Gebruik tijdens zwangerschap of borstvoeding alleen na zorgvuldige afweging van risico’s en baten door een arts.

Oudere antihistaminica worden doorgaans terughoudend ingezet tenzij het voordeel duidelijk opweegt tegen mogelijke risico’s.

Andere veelgestelde vragen kort samengevat:

• Kinderen: absoluut niet gebruiken bij <2 jaar; bij oudere kinderen dosis aanpassing en overleg met huisarts noodzakelijk.
• Autorijden/werk: vermijden ivm sedatie.
• Overdosering: acuut medisch handelen nodig; symptomen zijn CNS‑depressie en anticholinerge tekenen.
• Interactie: alcohol en CNS‑depressiva versterken sedatie.

Visuele Gids

Herkenning Van Preparaten (Tabletten, Elixir)

Hoe herken ik Phenergan en andere prometazine‑preparaten?

Tabletten zijn gangbaar in sterktes van 10 mg en 25 mg en worden vaak in blisterverpakkingen geleverd.

Het elixir heeft gebruikelijk 1 mg/mL en wordt geleverd in een 100 mL fles.

Suppositoria bestaan, maar zijn minder gangbaar en niet in alle landen beschikbaar.

Een foto van het tablet en de verpakking helpt fouten bij uitgifte te voorkomen.

Pictogrammen Voor Gebruik En Waarschuwingen

Welke eenvoudige pictogrammen zijn nuttig op het etiket of briefje?

Aanbevolen pictogrammen zijn: Geen Autorijden, Niet Combineren Met Alcohol, Niet Gebruiken Bij <2 Jaar, Meld Bijwerkingen Bij Lareb.

Apotheken kunnen doseringskaarten en weegschema’s uitdelen voor ouderen en ouders om de juiste toediening te ondersteunen.

Bewaring En Transport

Temperatuur En Opslagvoorschriften

Hoe moet promethazine thuis bewaard worden?

Bewaar promethazine onder 30 °C en uit direct zonlicht volgens productinformatie.

Houd het elixir goed afgesloten en buiten bereik van kinderen.

Bewaar geneesmiddelen in de originele verpakking met bijsluiter en etiket om fouten te voorkomen.

Veilig Vervoer En Reisinstructies

Waar moet u op letten bij meenemen op reis?

Neem promethazine in de originele verpakking mee en bewaar doseringsinstructies en het e‑recept bij internationale reizen.

Houd rekening met verschillen in Rx‑status tussen landen en raadpleeg de apotheker voor vervoerdocumenten indien nodig.

Voor thuiszorg en instellingen is veilige opslag gescheiden van voeding en een toedienlogboek aanbevolen.

Richtlijnen Voor Correct Gebruik

Praktische Adviezen Voor Huisartsen En Apothekers

Wat moeten voorschrijvers en apothekers altijd controleren?

Huisartsen moeten NHG‑richtlijnen en CBG‑productinformatie volgen bij het voorschrijven van promethazine.

Controleer leeftijd, lever‑/nierfunctie, medicatie‑overzicht en rij‑/werkgerelateerde risico’s voor vertrek.

Apothekers verifiëren interacties en geven uitleg over sedatie, bewaren en bijwerkingen melden bij Lareb.

Patiënteducatie En Follow‑Up

Welke instructies zijn belangrijk om mee te geven aan de patiënt?

Leg duidelijk de dosering uit (tabletten 10/25 mg, elixir 1 mg/mL) en waarschuw voor niet te combineren met alcohol of andere sedativa.

Adviseer follow‑up binnen 48–72 uur bij symptomatisch gebruik voor effectiviteit en veiligheidsmonitoring.

Documenteer beslissingen in het EPD en vraag patiënten ernstige bijwerkingen te melden aan Lareb.

Delivery Across Netherlands